دره ماهور و كوه است . خود معان در دره ماهورى واقع است . آبش از چشمه و هم چاه دارند . هردو آب شيرين است . باغات مختصرى دارند . انجير ، انگور ، صباره ، آلوى سياه كه به عربى انجاس « 6 » گويند ، و توت سياه دارند . اين مكان آخر نجد ، اول ارض شام است . مردمش خوش‌صورت [ اند ] . قلعهء كوچكى به‌جهت عسكرى كه از جانب دولت عثمانى به‌جهت محافظت آنجا مأمورند ، ساخته‌اند . ابنيه و عمارات اهل آنجا از خشت و گل [ است ] . حسا از معان الى حسا ، بيست ساعت بيابان بىپايانى است . سمت چپ راه همه‌جا از دور كوهستان نمايان است . از طرف راست گاهى كوه نمودار مىشود ، گاهى ابدا كوه پيدا نيست . اول و آخر منزل دره ماهور ، سنگلاخ ، [ 90 آ ] وسط هموار و ريگزار [ است ] . موش زيادى در اين بيابان ديده شد . وسط راه قلعهء كوچك و بركه‌اى است كه از آب باران پر شود . در اين سال از جهت خشكسالى آب نبود . خود حسا در گودى واقع است . قلعه و بركه دارد كه از آب چشمه و چاه كه هردو آب شيرين است ، بركه را پر كنند . زمينش كوير [ و ] هنگام بارندگى زياد گل مىشود . به قدر يك فرسخ از راه را سنگ‌بست كرده‌اند . طايفهء انيزه از اين محل الى عراق ، نشيمن طايفهء انيزه است كه يكى از طوايف بزرگ اعراب‌اند . از اين زمين ميل هوا به برودت آشكار شود . شبها و صبح بدون بالاپوش نمىتوان زيست كرد . مثل ييلاقات خوب است . قطرانى از حسا الى قطرانى دوازده ساعت ، اول راه گردنه و كوه و سنگلاخ [ است ] .

--> ( 6 ) . در محاوره انجاس گويند به كسر اول . در المنجد الإجّاص آمده است . بعضى فرهنگها ، اجّاص اسود هم ضبط كرده‌اند .